ნანახია: 1930

სამშენებლო სექტორში არსებული მძიმე მდგომარეობა ქვეყნის ეკონომიკის ძირითადი პრობლემაა. სამშენებლო კომპანიების უმრავლესობა გაკოტრდა ან გაკოტრების პირასაა. სამუშაო დაკარგეს თვით ამ კომპანიებში დასაქმებულმა ადამიანებმა და მათზე მიბმული, შედარებით მცირე მასშტაბების ბიზნესში ჩართულმა პირებმა.
უძრავი ქონების ბაზარზე არსებულმა მდგომარეობამ ნეგატიურად იმოქმედა საბანკო სისტემის მდგომარეობაზე, თუმცა, სამშენებლო სისტემაში არსებული დომხალითა და ბუნდოვანი სიტუაციით, ყველაზე მძიმე და ხელშესახები ზიანი იმ ადამიანებმა მიიღეს, რომლებიც სამშენებლო კომპანიების კლიენტები არიან და უიმედოდ ელიან უკვე ნაყიდი ბინების მიღებას.
სამშენებლო ბიზნესში არსებული მწვავე კრიზისი, ბუნებრივია, ყველაზე მეტად ბაზრის ლიდერ კომპანიაზე, "ცენტრ პოინტზე" აისახა. ყველაზე მეტი უკმაყოფილო კლიენტიც სწორედ მაია რჩეულიშვილის, რუსუდან კერვალიშვილისა და ვახტანგ რჩეულიშვილის კომპანიას ჰყავს.
"ცენტრ პოინტის" მშენებლობები დედაქალაქის თითქმის ყველა უბანში გვხვდება, კომპანიის ვებ-გვერდზე მითითებულია, რომ "ცენტრ პოინტს" 50 მიმდინარე პროექტი აქვს. თუმცა, ძნელია ამ პროექტებთან დაკავშირებით, პოზიტიური მნიშვნელობის ტერმინის, "მიმდინარე" გამოვიყენოთ, რადგან მშენებლობები, თითქმის ყველა შეჩერებულია.
მიღებული და დაკანონებული წესის თანახმად, ამ პროექტებით გათვალისწინებული საცხოვრებელი ფართების უმრავლესობა გაყიდულია, მომხმარებლის ერთ ნაწილს ბინის ღირებულება სრულად აქვს დაფარული, მეორე ნაწილი კი ეტაპობრივად იხდის თანხას.
"ცენტრ პოინტის" უკმაყოფილო კლიენტებმა, ბუნებრივია, უპირველეს ყოვლისა, კომპანიას მიმართეს, თუმცა უმსხვილესი დეველოპერის პასუხებში რაციონალური მარცვალი ვერ იპოვეს.
ჩვენ კვალიფიციურ იურისტებთან ერთად შევისწავლეთ "ცენტრ პოინტის" კლიენტების ხელთ არსებული ხელშეკრულებები და ვცადეთ გაგვერკვია, რა ვალდებულებებს იღებს კომპანია საცხოვრებელი ფართის ჩაბარებასთან დაკავშირებით. ამ ხელშეკრულებებში რამდენიმე საინტერესო მომენტი აღმოვაჩინეთ.
"ცენტრ პოინტი" ბინებს საინტერესო სქემით ჰყიდდა. სამშენებლო სექტორის მონსტრი ქმნიდა მცირე მასშტაბების ამხანაგობებს, რომლებიც კონკრეტული პროექტის შესრულებაზე იღებდა ვალდებულებას. კლიენტი წევრიანდებოდა ამხანაგობაში, ხელშეკრულებით კლიენტს ეკისრებოდა ფართის ღირებულების შესაბამისი თანხის შეტანა ამხანაგობის ანგარიშზე, ხოლო ამხანაგობა ვალდებული ხდება მისთვის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფართის აშენებასა და ჩაბარებაზე. ამხანაგობის წესდებით გათვალისწინებული სხვა ვალდებულებების შესახებ კლიენტებისთვის არაფერია ცნობილი, მათ ეს წესდება ხელშეკრულებაზე ხელის მოწერის დროს არ უნახავთ. თუმცა, გაფორმებულ ხელშეკრელებებში, პირველივე მუხლში, ნათლად არის დაფიქსირებული, რომ ამხანაგობის წევრის უფლება-მოვალეობანი განისაზღვრება ხელშეკრულებით, ერთობლივი საქმიანობისა და წევრობის შესახებ. ამ დროს კი გაფორმებული ხელშეკრულება მხოლოდ წევრობის უფლებებსა და მოვალეობებს აზუსტებს, ხოლო ამხანაგობის საქმიანობის შესახებ, "ცენტრ პოინტის" სტანდარტულ ხელშეკრულებებში არაფერია ნათქვამი.
ამ სქემაში საგანგაშო თითქოს არაფერია, თუმცა, თუ შექმნილ მდგომარეობას გავითვალისწინებთ და იმას, თუ როგორ მოქმედებდნენ ეს ამხანაგობები თანხის მიღების შემდეგ, საკმაოდ საინტერესო სურათს მივიღებთ. მას შემდეგ, რაც ამხანაგობის წევრები ფართის ღირებულებას იხდიდნენ, მშენებლობის მიმდინარეობას ეთიშებოდნენ. ამხანაგობა კი რომელსაც თავმჯდომარე, "ცენტრ პოინტის" თანამშრომელი მართავდა, კონკრეტული პროექტისთვის განსაზღვრულ თანხებს თვითნებურად განკარგავდა. ამხანაგობის კუთვნილი თანხა ხშირად სხვა პროექტის დაწყებასა და განხორციელებას ხმარდებოდა. შემდეგ იგივეს აკეთებდა ახალი ამხანაგობა და ასე იქმნებოდა ის პირამიდა, რომელზეც ანალიტიკოსები და ექსპერტები ბევრს საუბრობენ.
ჩვენ დავინტერესდით, როგორი სამართლებრივი ურთიერთობა არსებობს "ცენტრ პოინტსა" და იმ ამხანაგობებს შორის, რომლებიც "ცენტრ პოინტის" სახელით ახორციელებენ პროექტებს. თუმცა, მოუცლელობის მომიზეზებით, "ცენტრ პოინტის" ხელმძღვანელობამ ჩვენთვის ინფორმაციის მოწოდება არ ისურვა, თან საყვედურნარევი ტონით მოგვმართეს, რომ თუ კომპანიის ხელმძღვანელობის უკმაყოფილო კლიენტების პრობლემებზე საუბრით მოცდენა გვინდა, რამდენიმე კვირით ადრე უნდა ჩავეწეროთ ხელისუფლების გადარჩენაზე ფიქრითა და ზრუნვით "დამძიმებულ" და ლამის გაპოლიტიკოსებულ მფლობელებთან მიღებაზე.
რატომ დადგა "ცენტრ პოინტის" სტრუქტურაში ამხანაგობების დანერგვის საკითხი?! ვინაიდან ამ კითხვაზე პასუხი, როგორც უკვე ვთქვით, ვერ მივიღეთ, საკითხში გარკვევა ხელშეკრულებებში დაფიქსირებული საკამათო მომენტების ლოგიკური მიმდინარეობით ვცადეთ.
ხელშეკრულებაში ნათლად წერია, რომ ამხანაგობა ვალდებულია ამხანაგობის წევრს ფართი ჩააბაროს შენობის საძირკვლის ჩაყრიდან 30 თვის შემდეგ, იმ შემთხვევაში, თუ საძირკველი საერთოდ არ ჩაიყრება, "ცენტრ პოინტის" წარმომადგენელ ამხანაგობის თავმჯდომარეს არც ფართის ჩაბარება ეკისრება.
გარდა ამისა, ერთ-ერთ ხელშეკრულებაზე დართულ საგარანტიო წერილში საინტერესო ფრაზა აღმოვაჩინეთ. თავისი ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, ამხანაგობას ეკისრება კლიენტისგან მიღებული თანხის დაბრუნება, თუმცა არ არის განსაზღვრული, რა ვადებში უნდა დააბრუნოს კომპანიამ თანხა.
კიდევ ერთი საინტერესო ფაქტი, რომელიც ყველა ხელშეკრულებაში ფიქსირდება. თუ კლიენტი გადაიფიქრებს "ცენტრ პოინტთან" თანამშრომლობას, მას გადახდილი თანხის 10%-ს პირისსაგამტეხლოდ ართმევენ. ეს თითქოს სამართლიანი მოთხოვნაა, თუმცა იმ შემთხვევაში, თუ "ცენტრ პოინტი" გადაიფიქრებს თავისი ვალდებულებების შესრულებას, მას არც პირისსაგამტეხლო ეკისრება და არც სხვა რაიმე ტიპის ჯარიმა.
"პირველ რიგში, ამ ხელშეკრულებების გადახედვისას, ცალსახად იკვეთება, რომ ეს ხელშეკრულებები თავისი შინაარსითა და ფორმით არასრულყოფილია. აშკარად ჩანს, რომ მაქსიმალურად უზრუნველყოფილია ერთი მხარის ინტერესები, ამ შემთხვევაში ამხანაგობის უფლებები, მეორე მხარის, ინდივიდების უფლებები კი მაქსიმალურად არის შეზღუდული". ამის განცხადების საფუძველს გვაძლევს ის ფაქტი, რომ კონკრეტულად არ არის განსაზღვრული, თუ როდის უნდა დაიწყოს ამხანაგობამ მშენებლობა და შესაბამისად, არც ფართის ჩაბარების ზუსტი დროა განსაზღვრული. ამ შემთხვევაში, შეიძლება ვიხელმძღვანელოთ სამოქალაქო კანონმდებლობით, რომელიც ადგენს ეგრეთწოდებულ "თმენის ვადებს". ვინაიდან ეს არ შეიძლება უსასრულოდ გაგრძელდეს, კანონით დადგენილი წესით, მხარეები უნდა შეთანხმდნენ შუალედურ ვადებზე, როდის უნდა დამთავრდეს მშენებლობა.
თუ ირღვევა რომელიმე მხარის უფლებები, ნორმალურ შემთხვევაში, მან უნდა მიმართოს სასამართლოს, მაგრამ დღევანდელ სიტუაციაში, შეიძლება ითქვას, რომ სასამართლო არაეფექტურია, რადგან ის ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში შეიძლება გაიწელოს დროში, ასევე გასათვალისწინებელია სასამართლოს ხარჯები. ამის გამო, შეიძლება პიროვნებამ საერთოდ უარი თქვას სამართლის საპოვნელად სასამართლოს მიმართოს", - აცხადებს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურისტი ნატა ჭუმბაშვილი.
როგორც აღმოჩნდა, "ცენტრ პოინტს" კარგად აქვს დამუშავებული ის ხელშეკრულებები, რომლითაც ის კლიენტებთან ურთიერთობაში ხელმძღვანელობს. აუცილებლად უნდა გავუსვათ ხაზი იმ მომენტს, რომ თუ ჩვეულებრივი კლიენტი, რომელსაც ფართის შეძენა სურს, გაუაზრებლად ხდება ამხანაგობის წევრი. ამხანაგობა არ არის იურიდიული სამართლის პირი, ამხანაგობა არის ერთი მიზნით გაერთიანებული ადამიანების ერთობა, რომლებიც იღებენ ვალდებულებას, იმოქმედონ საერთო მიზნის შესასრულებლად. ანუ, ფართის შეძენის მსურველი კლიენტი არ შედის გამყიდველთან ჩვეულებრივ ურთიერთობაში, ის ხდება იმ გაერთიანების წევრი, რომელსაც მის მიმართ გარკვეული ვალდებულება აქვს. გამოდის, რომ თუ ამხანაგობა არ შეასრულებს ვალდებულებას ისეთი ადამიანის წინაშე, რომელსაც ფართის საფასური უკვე გადახდილი აქვს და ეს ადამიანი უჩივლებს ამხანაგობას, რადგან ის თვითონ არის ამ ამხანაგობის წევრი და ერთ-ერთი ნაწილი, სასამართლოს მოგების შემთხვევაში, საკუთარ თავს დააკისრებს პასუხისმგებლობას.
ყველაზე საინტერესო ისაა, რომ ამ ურთიერთობებში არსად ფიქსირდება "ცენტრ პოინტი". თუ რომელიმე ამხანაგობა არასწორად წარმართავს თავის საქმიანობას და გაკოტრდება, "ცენტრ პოინტს" არანაირი პასუხისმგებლობა არ ეკისრება. ეს თითქოს ლოგიკური და სამართლიანი პირობაა, მაგრამ თუ გავიხსენებთ იმას, რომ ამხანაგობები თავის ფინანსურ რესურსებს, რომელიც ცალ-ცალკე ამოიღეს კლიენტებიდან, "ცენტრ პოინტის" ბიუჯეტში აერთიანებენ, ამ შემთხვევაში, "ცენტრ პოინტი" საკუთარი შეხედულებებისამებრ განსაზღვრავდა რაზე დაეხარჯა ფული, ამხანაგობის მიერ აღებული ვალდებულების შესასრულებლად, ახალი პროექტის დასაწყებად და ფინანსური პირამიდის კიდევ უფრო გასაბუნდოვნებლად თუ ნაციონალური მოძრაობის დასაფინანსებლად. მოგეხსენებათ, მმართველი პარტიის დამფინანსებელტა სიაში, ის ერთერთ პირველ ადგილზეა. . .